Nga Arben Tafaj
Kryetar i Shoqatës “Tirana”

Sot ka qene nje moment historik per Tiranen dhe gjithe Shqiperine, pasi paraditen e sotme nen kujdesin e familjes dhe nje grupi mbeshtetes, mberriti  ne atdhe arkmorti me eshtrat e patriotit, veprimtarit politik, intelektualit te shquar dhe qytetarit Tirones, Qazim Bej Mulleti.
Jam i lumtur qe e perjetova e po perjetoj keto çaste historike, qe jane frut i perpjekjeve te gjata per te kthyer ne atdhe, nje nder kontribuesit per ndertimin e shtetit modern shqiptar dhe Tiranes bashkekohore.

Ky simpozium sot, nxorri edhe nje here ne drite se Qazim Mulleti i vertete eshte nje burre qe historia e vuri ne prove  ne çaste te veshtira qe po kalonte shqiperia e Tirona.

Rehabilitimi i një figure historike -mjaft të debatuar, por, sidomos, shumë të denigruar, në një mënyrë të pamerituar- si ajo e Qazim Bej Mulletit, do të shënonte pikën e kthesës se shoqerise tone, per tu shkeputur nga mendesia e denigrimit te kundershtarit politik deri ne shkaterrim te plote moral, fizik dhe familjar. Kur them rehabilitim i figurës historike, nuk kam parasysh vetëm kthimin e eshtrave në atdhe – ky nuk është rehabilitim por ‘riatdhesim’ – por kam parasysh fillimin e një procesi të rivlerësimit të figurës historike për të nxjerrë në pah të gjitha kontributet e saj, dhe për t’i parë qëndrimet politike në një periudhë të caktuar historike në dritën e fakteve reale dhe sidomos të qëllimit të mbajtjes së këtij qëndrimi.

Në fakt, Shoqata Tirana ne shkurt te vitit 2021 i eshte drejtuar Akademisë së Shkencave me një kërkesë zyrtare për mbajtjen e një qëndrimi të drejtë dhe sqarues ne lidhje me personalitetin dhe aktivitetin politik e patriotik të Qazim Mulletit. Por, sot, pas tre vitesh ende nuk kemi marrë  një përgjigje.
E beme kete kerkese pasi kishim nje preçedent:

I tillë ishte  rasti i Mid’hat Frashërit, i damkosur si ‘kolaboracionist’, eshtrat e të cilit u sollën në atdhe në 14 nëntor të vitit 2018 dhe u vendosën me respect pranë vellezerve Frasheri. Ky riatdhesim dhe rivlerësim u bë me iniciativën dhe insistimin e Kryeministrit aktual të Shqipërisë -dhe është një akt për t’u përshëndetur- por, nuk është aspak për t’u përshëndetur fakti që, sërish, Politika i paraprin historiografisë në rehabilitimin e figurave historike.
Sot, u sollen në atdhe eshtrat e një tjetër nacionalisti shqiptar, nga qyteti i Tiranës, Qazim Bej Mulletit, i damkosur gjithashtu nga historiografia komuniste,  si kolaboracionist – por, në këtë rast, eshte  iniciativa  e pjestarëve të familjes së tij, të shoqërisë civile, dhe të qytetarëve të Tiranës, dhe sërish, historianët po presin ‘kushtrimin’ e politikës që të prononcohen.

Në cilësinë e kryetarit të Shoqatës Tirana, shfrytëzoj këtë rast për të shprehur edhe nje here angazhimin e Shoqatës Tirana dhe te grupit mbeshtetes ne kete proces,  për rehabilitimin e plotë të kësaj figure dhe të figurave të tjera historike.
Si një shenjë e vullnetit të fortë në përmbushjen  e këtij angazhimi, por edhe në përmbushje të misionit tonë për evidentimin dhe vlerësimin e figurave historike dhe patriotike, ne si Shoqatë Tirana i japim sot Qazim Bej Mulletit, titullin më të lartë të kësaj shoqate, ‘Fisnikëria Tiranase’.