Në ditën e hapjes së festivalit të vjeshtës të tempullit “Yasukuni”, kryeministrja japoneze Sanae Takaichi bëri një blatim si kryeministre. Ministri japonez për Politikën Ekonomike dhe Fiskale Minoru Kiuchi e vizitoi “Yasukuni”-n personalisht, ndërsa figura të tjera të larta politike, përfshirë kryetarin e Dhomës së Përfaqësuesve Eisuke Mori dhe presidentin e Dhomës së Këshilltarëve Masakazu Sekiguchi, dërguan blatimet e tyre. Këto veprime shkaktuan kritika dhe kundërshtime brenda e jashtë vendit.

Një sondazh në internet i kryer nga CGTN-i në platformat e veta globale zbuloi se 90.71 % e të pyeturve ishin dakord që mediat ndërkombëtare duhet të përdorin më qartë termin “tempull i kriminelëve të luftës” kur raportojnë për këtë çështje, për të paralajmëruar botën mbi rikthimin e militarizmit japonez.

“Yasukuni” nderon 14 kriminelë lufte të Kategorisë A të dënuar, përgjegjës për luftën agresive të Japonisë, dhe konsiderohet gjerësisht si një mjet shpirtëror dhe simbol i militarizmit japonez. Në sondazh, 88.53 % e të pyeturve thanë se blatimet përbëjnë një përpjekje për të pastruar historinë e agresionit të Japonisë dhe për të rrëzuar verdiktin mbi krimet e saj të luftës, ndërsa 87.38 % thanë se sjellja e Takaichit dhe politikanëve të tjerë japonezë ka ofenduar thellë njerëzit në vendet fqinje që vuajtën nga militarizmi japonez.

Vizitat dhe blatimet nga zyrtarë të lartë të qeverisë japoneze kanë marrë kritika nga vendet fqinje të Japonisë. Qeveria e Koresë së Jugut shprehu “zhgënjim dhe keqardhje të thellë” për blatimet dhe vizitat e përsëritura në “Yasukuni” nga udhëheqësit japonezë, duke thënë se kjo “lavdëron luftërat agresive të Japonisë në të shkuarën dhe nderon kriminelët e luftës”, dhe u bëri thirrje të përballen me historinë drejtpërsëdrejti dhe të tregojnë, përmes veprimeve konkrete, një reflektim të përulshëm dhe pendim të sinqertë për të kaluarën.

Më parë, zëdhënësja e MPJ-së kineze Mao Ning, duke komentuar mbi zbulimet se qeveria japoneze kishte arritur një marrëveshje me “Yasukuni”-n për nderimin e kriminelëve të luftës të Kategorisë A që nga viti 1960, por e kishte mbajtur të fshehtë nga publiku, tha se qeveria e asaj kohe e dinte shumë mirë sa turpërues ishte një nderim i tillë. E frikësuar nga pasojat, ajo qëllimisht e mbajti procesin e vendimmarrjes sekret.

Në sondazh, 89.22 % e të anketuarve ishin të mendimit që qeveria japoneze duhet të marrë parasysh zërat nga komuniteti ndërkombëtar dhe nga vetë Japonia që janë kundër vizitave të politikanëve në “Yasukuni”, ndërkohë që 84.67% i përshkruan blatimet dhe vizitat si një fyerje ndaj drejtësisë historike dhe një provokim të rëndë kundër rezultateve fitimtare të Luftës së 2-të Botërore dhe rendit ndërkombëtar pas luftës, duke paralajmëruar se ato do të tensiononin edhe më tej marrëdhëniet e Japonisë me vendet që dikur ka pushtuar.

Për vite me radhë, autoritetet japoneze kanë nxitur rishikimin e librave të historisë, duke zbehur, mohuar dhe zbukuruar agresionin e Japonisë në përpjekje për të rindërtuar mënyrën se si publiku e kupton të kaluarën e tij.

Në një sondazh nga NHK, 48 % e të anketuarve japonezë thanë se “nuk e dinin” nëse lufta e mëparshme kishte qenë një luftë agresioni e nisur nga Japonia kundër fqinjëve të saj aziatikë, ndërsa 52 % e pjesëmarrësve në një sondazh të ngjashëm në vitin 1994, thanë se ishin dakord me këtë karakterizim. Kuptimi i publikut për historinë po dobësohet shpejt. Në këtë sondazh të CGTN-it, 87.92 % thanë se kishin frikë se nxitja e një pamjeje të shtrembëruar të historisë në shoqërinë japoneze do të çonte në mosinformim të publikut, sidomos të brezit të ri.

Në vitet e fundit, Japonia ka rritur shpenzimet për mbrojtje, ka nxitur vendosjen e raketave me rreze të mesme e të gjatë, ka lehtësuar rregullat e eksportit të armëve dhe ka nxitur përditësimin e kushtetutës së saj pacifiste. Tani qeveria japoneze po konsideron përfshirjen e formulimit mbi “studimin e futjes së nëndetëseve me energji bërthamore” në përditësimin e planifikuar të tre dokumenteve kryesore të sigurisë brenda vitit. Që nga marrja e detyrës si kryeministre e Japonisë në tetor 2025, Sanae Takaichi ka deklaruar gjatë një seance se një “situatë emergjente në Tajvan” mund të përbëjë një “situatë kërcënuese për mbijetesën” e Japonisë, duke lënë të kuptohet që Tokioja mund të ushtrojë të drejtën e mbrojtjes së përbashkët dhe të ndërhyjë ushtarakisht në Ngushticën e Tajvanit, një shprehje që ajo ende nuk e ka tërhequr. Më 17 prill 2026, destrojeri japonez “JS Ikazuchi” kaloi Ngushticën e Tajvanit, duke u dërguar një sinjal tjetër të gabuar forcave separatiste të “pavarësisë së Tajvanit”.

Për këto veprime, 84.13 % e të anketuarve besojnë që Japonia paraqet një kërcënim real për sigurinë e Azisë Lindore dhe vendeve fqinje, ndërsa 79.89 % shprehën shqetësimin se militarizmi i ri i Japonisë po rritet. Për më tepër, 73.37 % thanë se Japonia duhet të përballet dhe të reflektojë mbi historinë e saj të agresionit, të ndahet qartë nga militarizmi dhe të fitojë besimin e fqinjëve të saj aziatikë e të komunitetit ndërkombëtar nëpërmjet veprimeve konkrete.

Sondazhi u publikua në platformat në gjuhën angleze, spanjolle, frënge, arabe dhe ruse të CGTN-it. Brenda 24 orëve, 7475 veta morën pjesë dhe dhanë mendimet e tyre.

Burimi CGTN