Nga Akad. Vasil S. Tole

Çdo vit, këshillat e muzikës në shtetet federale gjermane propozojnë shpalljen e një vegle muzikore si “vegla muzikore e vitit”. Në 2023 u vendos mandolina. Dhe me të drejtë. Kompozitorë si Mozart dhe Beethoven, Stravinsky dhe Mahler por dhe Pierre Boulez e Bernd Alois Zimmermann, Konrad Wölki si dhe shumë të tjerë kanë shkruar faqe muzikore të mrekullueshme për këtë vegël.

Kjo traditë e konsoliduar në vendet europiane duhet konsideruar si përvojē edhe tek ne në Shqipëri, vend me tradita të mrekullueshme e po aq me instrumente muzikore me shumë vlerē. Nisur nga sa më sipër, krahas nismës për regjistrim e Lahutës në UNESCO, kemi nevojë që veglave unike si LAHUTA, vegël historike e shqiptarëve prej të cilëve e huazuan edhe fqinjët, ti kushtohet vēmendje shtetērore dhe publike duke e shpallur edhe “Vitin e lahutës”. Propozimi do të formalizohet shumë shpejt për Ministrinë e Kulturës, e cila i ka kushtuar rëndësi të veçantë vitet e fundit promovimit kombëtar dhe ndërkombëtar të dukurive jo materiale.

At Gjergj Fishta i ka ngritur monument lahutës me veprën në vargje “Lahuta e Malcis”, dhe ka thënë se: … lahuta asht nji instrument fort i pëlqyem prej njerzvet t’maleve t’ona, me t’cillen ata kndojnë lavdin a se vajtojnë dhimbjen e tyne.
2023, viti i lahutës!

The mandolin is Instrument of the Year