Përmes ciklit “Relike që rrëfejnë”, Muzeu Historik Kombëtar prezanton artefakte nga fondi i tij, për të rrëfyer historinë.

Një prej tyre është libri “Shkronjëtore e gjuhës shqipe”, të cilin Sami Frashëri e publikoi në vitin 1886 në Bukuresht. Vepra ishte botim i shoqërisë patriotike “Dëshira” dhe që shërbeu si gramatika e parë sistematike e gjuhës shqipe.

Ky vëllim prej 128 faqesh, me përmasa 173×117 mm, synonte sistemimin e rregullave të shkrimit dhe të folurit në një periudhë kur gjuha shqipe ende nuk kishte një normë të unifikuar arsimore.

Libri ka qenë pjesë e fondit të ekspozuar në Pavijonin e Rilindjes Kombëtare në Muzeun Historik Kombëtar, ku shërbente si dëshmi materiale dhe dokumentonte momentin historik kur shqipja nisi të shkruhej me rregulla të njëjta për të gjithë.

Libri nis me alfabetin, ku Sami Frashëri shpjegon sistemin grafik të Stambollit dhe shqiptimin e saktë të tingujve. Pjesa qendrore e veprës merret me morfologjinë, duke klasifikuar pjesët e ligjëratës si emrin, mbiemrin, përemrin dhe, në mënyrë më të detajuar, zgjedhimin e foljeve. Ai përcakton rregulla mbi lakimin e emrave dhe mënyrën se si formohen kohët e foljeve, duke u përpjekur të gjejë një mesatare mes dialekteve të shqipes.

Në fund, Sami Frashëri trajton elemente të sintaksës, duke shpjeguar ndërtimin e fjalisë dhe lidhjen logjike mes fjalëve. Përmbajtja përfshin edhe shpjegime mbi shenjat e pikësimit dhe rregullat e drejtshkrimit, të cilat ishin të domosdoshme për shkollat shqipe që po hapeshin në atë periudhë.

Marrë nga ATSH