Nga Dr. Bledar Kurti

***

Meshari i Gjon Buzukut – 5 janar 1555

Më 5 janar 1555, prifti katolik shqiptar dom Gjon Buzuku përfundoi së shkruari ‘Mesharin’ që sot njihet si vepra e parë e këtij lloji dhe njëkohësisht si i pari monument letrar i botuar në gjuhën shqipe.

Falë Buzukut populli shqiptar pati një tekst në gjuhën e vet për pjesën dërmuese të shërbesës kishtare dhe për lutjet themelore të doktrinës së krishterë.

‘Meshari’ i Buzukut erdhi si rrjedhojë e Reformatorit Protestant Martin Luter i cili apeloi për përkthimin e Biblës në gjuhën amtare në mënyrë që njerëzit e thjeshtë të lexonin e kuptonin tekstin e Shkrimit të Shenjtë. Një përkthim i Dhiatës së Re në gjermanisht nga Luteri u botua për herë të parë në shtator 1522, dhe Bibla e përfunduar, që përmban një përkthim të Dhiatës së Vjetër dhe të Re me apokrifë, në 1534.

Kjo frymë nxiti Buzukun të shkruante në shqip, me qëllimin ndriçimin e mendjes së njerëzve të thjeshtë. Në të ai shkruan:

“..u Doni Gjoni, i biri i Bdek Buzukut, tue u kujtuom shumë herë se gjuha jonë nukë kish gjo të të ndigluom (që të jetë dëgjuar) nsë shkruomit shenjtë, nse dashunit nsë botësë, sanë, desha me u dedigunë përsa mujta me ditunë, me zbritunë (me ndriçue) pak mendetë e atyne që ndiglonjinë..”

Por, përveç ndriçimit të mendjes së njerëzve, në ‘Meshar’ gjendet edhe kjo lutje për atdheun, e cila nuk gjendet në asnjë meshar të botës:

“Gjithë popullsinë e krishtenë ndër Arbanit ata n’mortajet largo, ty të lusmë. O Zot.”

Te Arbëria, aty i rreh zemra Buzukut.