Lufta kundër informalitetit dhe forcimi i mbrojtjes së të drejtave të punëmarrësve ishin në fokus të analizës vjetore të Inspektoratit Shtetëror të Punës dhe Shërbimeve Sociale për vitin 2025, ku u paraqitën rezultatet, sfidat dhe prioritetet për periudhën në vijim.

Në aktivitetin e zhvilluar këtë të enjte, në prani të ministres së Ekonomisë dhe Inovacionit, Delina Ibrahimaj dhe drejtuesve të institucionit, u theksua nevoja për intensifikim të kontrolleve dhe rritje të efektivitetit të tyre në terren, si dhe forcim i ndërgjegjësimit për respektimin e të drejtave të punëmarrësve.

Gjatë vitit 2025 janë inspektuar 205.196 vende pune në 9532 subjekte, duke shënuar një rritje prej 27,7% të inspektimeve në subjekte të reja.

Sipas Inspektoratit Shtetëror të Punës dhe Shërbimeve Sociale, rol të rëndësishëm në këtë rritje ka luajtur planifikimi i bazuar në risk dhe bashkëpunimi ndërinstitucional, veçanërisht me Drejtorinë e Përgjithshme të Tatimeve dhe Qendrën Kombëtare të Biznesit.

Fokus i veçantë i inspektimeve ka qenë evidentimi i informalitetit në marrëdhëniet e punës dhe zbatimi i standardeve të sigurisë dhe shëndetit në punë, sidomos në sektorët me risk të lartë. Gjithashtu, janë shtuar kontrollet për punëmarrësit nën 18 vjeç dhe për punëtorët e huaj.

Në kuadër të luftës kundër informalitetit, gjatë vitit 2025 janë identifikuar 2591 punëmarrës informalë, ku 98% e tyre janë formalizuar gjatë procesit të inspektimit. Po ashtu, janë konstatuar 2999 punëmarrës pa kontrata pune, një shifër që përfaqëson ulje me 24% krahasuar me vitin 2024.

Formalizimi i marrëdhënieve të punës ka sjellë një kontribut shtesë prej 28,2 milionë lekësh në muaj në skemat e sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore.

Për shkelje të rënda ose të përsëritura të legjislacionit të punës janë vendosur 268 gjoba, me vlerë totale 64,5 milionë lekë, duke shënuar rritje si në numër, ashtu edhe në vlerë krahasuar me një vit më parë.

Ministrja Ibrahimaj vlerësoi punën e Inspektoratit, duke nënvizuar rëndësinë e rritjes së ndikimit të kontrolleve në praktikë dhe forcimin e llogaridhënies nga subjektet.

Ndërkohë, Inspektori i Përgjithshëm Dashnor Sula deklaroi se nuk do të ketë më tolerancë ndaj informalitetit, duke paralajmëruar masa të ashpra ndaj subjekteve që shkelin ligjin apo cenojnë të drejtat e punëmarrësve. Ai theksoi se siguria në punë mbetet një detyrim i panegociueshëm.

Sa i përket ankesave, gjatë vitit 2025 janë depozituar 1179 raste nga qytetarët, me një rritje prej 259 ankesash krahasuar me vitin paraardhës. Rreth 70% e tyre janë zgjidhur në favor të punëmarrësve, ndërsa të gjitha kërkesat për sqarime ligjore janë trajtuar brenda afateve.

Nga ana tjetër, janë regjistruar 275 aksidente në punë, me 212 persona të lënduar, nga të cilët 48 me pasojë fatale, duke shënuar rritje krahasuar me vitin 2024. Sipas analizës, një pjesë e madhe e kësaj rritjeje lidhet me aksidentet rrugore të klasifikuara si aksidente në punë.

Kreu i Inspektoratit të Punës, Eljo Muçaj prezantoi prioritetet për vitin në vijim, të cilat përfshijnë forcimin e sistemit të inspektimit, avancimin e reformës, digjitalizimin e proceseve dhe përmbushjen e standardeve në kuadër të integrimit europian.

Burimi ATSH