Zbatimi i taksës së re për pasuritë e paluajtshme, i planifikuar fillimisht të hynte në fuqi në vitin 2026, do të shtyhet me dy vite dhe pritet të nisë në vitin 2028.

Ministria e Financave bën të ditur se po përgatitet një projektligj i ri për taksën e pronës, i cili do të miratohet në vitin 2026 dhe do të zbatohet bashkë me Kadastrën Fiskale në vitin 2028. Aktualisht Kadastra është duke u populluar me të dhënat e azhornuara nga Agjencia Shqiptare e Kadastrës. Kadastra Fiskale është regjistri qendror i bazës së të dhënave të pasurisë së paluajtshme që shërben për hedhjen, përpunimin, korrektimin e të dhënave dhe që shërben për efekt të llogaritjes së shumës së taksës së pasurisë së paluajtshme për t’u paguar nga çdo tatimpagues.

Shtyrja e nisjes së zbatimit të taksës së re për pasuritë e paluajtshme vjen për shkak të nevojës për konsultime të mëtejshme dhe ndërtimit të një sistemi modern taksimi, që do të bazohet në vlerën e tregut të pronave.

Drafti i ri nuk pritet të ndryshojë koeficientët e taksës të propozuar në vitin 2023, të cilët përafrojnë nivelin e taksimit me vendet e rajonit.

Sipas projektligjit të vitit 2023, shkallët e taksës do të ishin: 0,1% – 0,2% për ndërtesat rezidenciale (aktualisht 0,05%); 0,15% – 0,25% për ndërtesat tregtare (aktualisht 0,2%); 0,15% – 0,25% për ndërtesat bujqësore e industriale.

Taksimi i ri do të bazohet në vlerën reale të tregut të pasurive, e cila do të përcaktohet përmes një harte të re me çmime referuese për banesat, objektet e shërbimit dhe tokat, duke u mbështetur në kontratat e shitblerjes dhe çmimet aktuale të tregut.

Projekti i mëparshëm parashikonte që formula e re e llogaritjes do të sillte një rritje të detyrimeve për pronarët nga 18 deri në 50% për ndërtesat rezidenciale dhe deri 28% për objektet tregtare.

Ndërkohë metodologjia e re e llogaritjes së taksave vendore mbi pasurinë e paluajtshme, çmimet e reja të referencës dhe rivlerësimi do të hyjnë në fuqi më 1 janar 2026. Kjo do t’i japë individëve dhe bizneseve kohë të mjaftueshme gjatë vitit të ardhshëm për të vlerësuar pasuritë e tyre bazuar në vlerën e tregut, dhe për të kryer pagesat e taksave mbi këto vlera.

Projektligji për rivlerësimin synon të krijojë një kuadër ligjor që i mundëson individëve dhe personave juridikë përshtatjen e vlerës së pronave të tyre me atë të tregut, në kushtet kur çmimet e pasurive të paluajtshme janë në rritje. Përvoja nga ligjet e mëparshme ka treguar se qytetarët kanë pasur interes të lartë për të përfituar nga mundësia e rivlerësimit, gjë që është reflektuar në rritjen e numrit të aplikimeve dhe transaksioneve të regjistruara pranë Agjencisë Shtetërore të Kadastrës.

Sa i përket çmimeve të referencës, ato nuk janë rishikuar që nga viti 2016, me përjashtim të Bashkisë Tiranë, ndërkohë që çmimet e tregut janë rritur ndjeshëm. Për këtë arsye, nga Ministria e Financave është hartuar një paketë e re çmimesh reference nga një grup i gjerë pune, mbi bazën e një metodologjie që i afron më shumë me vlerat e tregut.

Për nxjerrjen e tyre janë analizuar 16,800 transaksione në 12 qarqe të Shqipërisë, për një periudhë 3-vjeçare. Gjithashtu, janë shtuar zona të reja, gjithsej 119 zona nga 65 që janë aktualisht, me synim që çmimet referuese të reflektojnë më mirë vlerën e tregut në çdo zonë të caktuar.

Këto zona shoqërohen me hartat përkatëse, ku janë përcaktuar kufijtë dhe çmimi mesatar për metër katror sipërfaqe banimi. Për të lehtësuar punën e strukturave vendore të tatimeve dhe tarifave, është propozuar që këto harta të publikohen edhe në mënyrë elektronike në faqen zyrtare të Autoritetit Shtetëror për Informacionin Gjeohapësinor/ASIG.