Shqipëria ka zgjeruar në mënyrë të qëndrueshme rrjetin e zonave të mbrojtura duke bërë që afro një e katërta e territorit të vendit të jetë pjesë e sistemit kombëtar të mbrojtjes së natyrës.

Zëvendëskryeministrja Albana Koçiu ndau sot një video informuese e cila paraqet në mënyrë të përmbledhur ecurinë e politikave mjedisore gjatë periudhës 2013–2026.

Koçiu solli në vëmendje ndryshimet në kuadrin ligjor për mbrojtjen e mjedisit, forcimin e administrimit të zonave të mbrojtura, si dhe iniciativat e ndërmarra për rritjen e ndërgjegjësimit publik, ruajtjen e biodiversitetit dhe promovimin e zhvillimit të qëndrueshëm.

Rrjeti kombëtar i zonave të mbrojtura përfshin 12 parqe kombëtare, 28 parqe dhe rezervate natyrore, 11 peizazhe të mbrojtura dhe 724 monumente natyre. Mes zonave që kanë marrë status të veçantë përmenden Alpet e Shqipërisë, Syri i Kaltër, Porto Palermo dhe lugina e Vjosës.

Një nga ndërhyrjet kryesore ishte shpallja e Vjosës Park Kombëtar. Zona e mbrojtur përfshin rreth 480 kilometra rrjedhë lumore, së bashku me degët Drino, Bënçë dhe Shushicë. Për mbrojtjen e ekosistemit u anuluan më shumë se 40 kontrata të trashëguara për ndërtimin e hidrocentraleve.

Nisma për Vjosën u realizua në bashkëpunim me organizata dhe partnerë ndërkombëtarë, përfshirë Unionin Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN), ku Shqipëria është anëtare me të drejta të plota.

Parku kombëtar i Vjosës dhe liqeni i Shkodrës hyjnë po ashtu në listën trashëgimtare botërore të UNESCO në një program simbol të këtij vizioni të bashkëjetesës, “Njeriu dhe biosfera”.

Një tjetër masë e rëndësishme ishte vendosja e moratoriumit të gjuetisë, pas një periudhe të gjatë shfrytëzimi të pakontrolluar të faunës së egër. Si rezultat i kësaj nisme popullata e shpendëve u rrit me 40 për qind gjatë dy viteve të para të zbatimit të moratoriumit. Masa dhjetëvjeçare synoi të ndalte rënien kritike të numrit të specieve në pyje dhe laguna.

Gjatë vitit 2025, zonat e mbrojtura regjistruan 5,8 milionë vizitorë. Më shumë se 200 subjekte të certifikuara të agroturizmit dhe ekoturizmit, së bashku me mbi 1.100 udhërrëfyes turistikë, ushtrojnë aktivitet në këtë sektor. Aktivitete si raftingu, kajaku, ecja malore dhe sportet e tjera në natyrë kanë krijuar mundësi të reja ekonomike për komunitetet lokale.

Në fokus të politikave mjedisore ka qenë edhe mbrojtja e pyjeve. Moratoriumi dhjetëvjeçar i prerjeve synoi të frenonte degradimin e fondit pyjor dhe të krijonte kushtet për ripërtëritjen e tij. Gjatë dekadës së fundit janë mbjellë mbi pesë milionë pemë, ndërsa ndërhyrje rehabilituese janë kryer edhe në Parkun Kombëtar të Lurës.