Media e njohur izraelite, Pc.co.il, e cila mbulon zhvillimet teknologjike, inovacionet dhe startapet, në një artikull të saj, shkruan se Shqipëria po imiton modelin izraelit për startapet, për t’u shndërruar në një “Start Up Nation” në Ballkan.
Nga data 20-22 mars, në në Shqipëri u zhvillua një konferencë teknologjike , ku morën pjesë dhjetëra biznesmenë dhe menaxherë kompanish teknologjike nga Izraeli me ftesë të qeverisë shqiptare.
Qëllimi ishte t’u prezantohej pjesëmarrësve ekosistemin e ri që Shqipëria po përpiqet dhe ëndërron të ndërtojë, për të tërhequr investitorë dhe sipërmarrës, të cilët do t’i ndihmojnë ata të ndërtojnë infrastrukturën fizike dhe teknologjike për vitet në vijim.
“Menaxherët dhe biznesmenët izraelitë dëgjuan nga krerët e qeverisë shqiptare për planet e tyre për t’u bërë një komb startap në modelin që imiton atë izraelit, i cili krijon mundësi interesante dhe na mëson një ose dy gjëra”, shkruan media izraelite.
Në praktikë, shqiptarët duan të imitojnë modelin e vendeve të Europës Lindore, të cilat kryejnë punë outsourcing për kompanitë izraelite dhe të huaja, dhe në fakt Shqipëria dëshiron të jetë Ukraina e Ballkanit.
Përtej interesit ekonomik që gjeneron industria e jashtme, fenomeni ka një arsye tjetër më të thellë: karakteristika demografike e Shqipërisë janë moshat e reja. Një pjesë e madhe e banorëve të vendit janë të diplomuar, ndër të tjera në lëndë shkencore dhe informatikë. Pas diplomimit, ata largohen nga vendi i tyre dhe zhvendosen në Evropë ose në Shtetet e Bashkuara.
“Shqiptarët bënë të pamundurën për t’i përcjellë delegacionit izraelit ndjenjën se sa shumë na admirojnë dhe janë shumë të vendosur për të imituar modelin e Startup Nation. Erion Veliaj, krebashkiaku i Tiranës, kryeqyteti, i cili ishte mikpritës zyrtar i delegacionit, tha shprehimisht se dëshiron që Tirana të jetë si Tel Avivi: një qytet pa ndalesë, kryeqyteti i biznesit dhe qendra e Startup Nation
Në një masë të madhe, për të pasur një industri outsourcing duhet të ndërtohen infrastruktura fizike dhe teknologjike, madje edhe në këtë shqiptarët duan që Izraeli t’i ndihmojë”, shkruan media izraelite.
Pse ia vlen për izraelitët?
Për sa u përket izraelitëve, këtu ka një takim të mundësive. Kompanitë e teknologjisë së lartë dhe bizneset fillestare janë gjithmonë në kërkim të tregjeve të reja. Qeveria shqiptare është gati të investojë mjaft burime sot për të tërhequr investitorë drejt saj. Për izraelitët është një lloj tregu i virgjër, i cili dëshiron të blejë, të bashkëpunojë dhe të ketë sukses, ndër të tjera të rikthejë mendjet brilante që ikën.
Tregu izraelit ka gjithashtu një potencial ekonomik të mishëruar në interes, duke marrë pjesë në ngritjen e infrastrukturave që shteti dëshiron të krijojë atje. Për shembull, kompania izraelite Golden Link – e cila është kompania mëmë e ALIT, iniciativa e takimit – së shpejti do të hyjë në një projekt të madh, që kap vlerën e dhjetëra milionë eurove, për të ngritur një park industrial me përmasa të mëdha në hyrje e Tiranës, në qendër të së cilës do të jetë një data center.
Ky park ka potencialin për të punësuar shumë njerëz, përfshirë ata që u zhvendosën dhe nuk u kthyen më.
Shqiptarët shfrytëzuan sulmin kibernetik iranian
Sigurisht, krahas mundësive ka edhe mjaft rreziqe. Shqipëria është ende larg të qenit një vend perëndimor me standarde transparence, një standard jetese mesatare dhe të qëndrueshme nga pikëpamja politike dhe e sigurisë. Vetëm shtatorin e kaluar, ajo pësoi një sulm kibernetik nga Irani që paralizoi të gjithë vendin. Por shqiptarët dinë ta përdorin çdo krizë si mundësi.
Sulmi iranian përshpejtoi planet e qeverisë, të udhëhequr nga Wadi Rama, për të investuar në kibernetikë dhe gjithçka që lidhet me të.
Në të njëjtën kohë, Rama erdhi për të vizituar Izraelin, u takua me krerët e sistemit kibernetik, me ministrat e qeverisë, të cilët urdhëruan të gjithë të interesuarit me ne që të ndihmojnë shqiptarët të mbrohen në të gjithë sektorët, si dhe t’u transmetojnë njohuri.
