Nga Andrea Llukani

Sipas dëshmisë që na jep ungjillori (Lluka 2: 1-20) e Tërëshenjta, kur shkoi në Betlehem së bashku me Josifin, për të bërë regjistrimin, rrugës ajo lindi djalë. Të parëlindurin e mbështolli me rripa stofi dhe e shtriu në një grazhd, se nuk kishin gjetur strehë tjetër.

Grazhdi na paraqet në ikonë brenda një shpelle të errët. Ikonografi e paraqet shpellën të errët në ikonë, për të simbolizuar erësirën që kishte mbuluar botën e atëhershme, të nxirë nga mëkati.

Brenda grazhdit paraqitet foshnja, e mbështjellë me rripa stofi dhe e ndriçuar nga drita e yllit, që bie mbi të. Këtu duket qartë natyra Hyjnore e Tij, e cila tashmë bëhet e dukshme, duke u trupëzuar për hirin e njerëzimit.

Brenda në shpellë pas grazhdit ikona na paraqet një ka dhe një gomar. Ikonografi në këtë rast është i frymëzuar nga profecia e Isaisë: “Kau e njeh pronarin e tij, edhe gomari grazhdin e pronarit të tij. Por, Izraeli nuk do ta kuptojë se kujt i takon”.

Përveç paraqitjeve ëngjëllore dhe njerëzore, ikona na paraqet edhe pasazhe nga bota bimore dhe e kafshëve, me simbolikën, se të gjitha krijesat gëzohen për lindjen e Krishtit. Hyjlindësja, si nëna e Perëndisë zë vend qendror në ikonë. Atë e shohim jashtë shpellës, të gjunjëzuar e me duart e kryqëzuara, duke iu falur foshnjës.

Falja e saj ka karakter lavdërues dhe na jep të kuptojmë se edhe Hyjlindësja i falet Krishtit. Qëndrimi i Hyjlindëses është i lirshëm, për të pranuar mungesën e dhimbjeve, që tregon për lindjen e virgjër dhe për origjinën hyjnore të foshnjës.

Në ikonë paraqiten engjëjt dhe magët. Njeri nga engjëjt, sipas tregimit të Biblës është duke u njoftuar barinjve ngjarjen e gëzueshme të lindjes. Ëngjëjt e tjerë, duke parë yllin lavdërojnë: “Lavdi Perëndisë në më të lartat”. Në pjesën e sipërme të ikonës, në të djathtë të shpellës paraqiten tre magët, që i sjellin dhuratat Krishtit të porsalindur.

Magët përfaqsojnë idhulltarët, ndërsa barinjtë botën judaike. Magët jepen në ikonë në moshë të ndryshme e me këtë na japin të kuptojmë se Krishti, i cili është “Drita e vërtetë”, erdhi të ndriçojë mbarë njerëzimin, pavarësisht nga mosha e pozicioni shoqëror.

Në pjesën e poshtme të ikonës, majtas paraqitet Josifi, duke u menduar. Kjo pamje e fytyrës na tregon jo vetëm dramën e tij personale, por edhe dramën e gjithë gjinisë njerëzore dhe është pikërisht vështirësia njerëzore për të