Në Lezhë u përkujtua sot Kuvendi i Arbrit, një nga ngjarjet më të rëndësishme të kombit, pas Besëlidhjes së Skënderbeut.

Në 322-vjetorin e Kuvendit, në kishën e restauruar të fshatit Mërqi, u organizua një veprimtari përkujtimore, ku morën pjesë historianë, autoritetet lokale, përfaqësues të klerit katolik dhe banorë të zonës.

“Pas rënies së Lezhës në duart e turqve osmanë, më 5 shtator 1478, rezidenca ipeshkvnore e Lezhës për pjesën më të madhe të pushtimit osman ka qëndruar pranë kësaj kishe,” u shpreh historiani Paulin Zefi.

“Pas 300 vitesh si pasuese e Kuvendit të Besëlidhjes, që dëshmon se në Lezhë, Shqipëria mund t’ia dalë dhe shpresoj që në të ardhmen, pse jo, të përsëritet një kuvend tjetër”, shtoi studiuesi Dom Nik Ukgjini.

Autoritetet lokale vlerësuan rëndësinë e Kuvendit të Arbrit, i cili mori një sërë vendimesh të rëndësishme për popullin shqiptar.

“Ishte një kohë e drojeve të mëdha, sidomos të bashkimit të Kishës, sepse Perandoria Osmane e kishte synim të vetin ta shkatërronte kishën katolike”, tha Fatjon Zefi, nënkryetar i bashkisë së Lezhës.

Kuvendi Kishtar i Arbrit ishte një mbledhje e klerit katolik shqiptar, mbajtur më 14–15 janar 1703 në Kishën e Shën Gjon Kryepremit në fshatin Mërqi të Lezhës, me përkrahjen e Papës Klementi XI, që kishte prejardhje shqiptare.

Ndër vendimet kryesore të Kuvendit ishin hapja e shkollave dhe botimet ne gjuhën shqipe, të cilat u zbatuan përgjatë shekujve XVIII dhe XIX.

Burimi ATSH